LISTAHAN: Mga landmark ng aktibismo sa UP Diliman

Kilala ang Unibersidad ng Pilipinas Diliman bilang pugad ng aktibismo partikular noong panahon ng diktadurang Marcos.

Mula Enero hanggang Marso taong 1970, sunod-sunod na malawakang demostrasiyon ang naganap sa pangunguna ng mga estudyanteng aktibista ng National Union of Students of the Philippines, Kabataang Makabayan, at Samahang Demokratiko ng Kabataan.

Tinawag ang panahong iyon na “First Quarter Storm,” isang pangyayaring naganap bago ideklara ni dating Pangulong Ferdinand Marcos ang batas militar noong 1972.

Nagbarikada naman ang UP community noong Pebrero 1-9, 1971 upang pigilan ang tuluyang pagpasok ng mga militar sa loob ng kampus, na naging hudyat ng Diliman Commune.

Narito ang pito sa mga makasaysayang lugar na naging saksi sa mga pagkilos at aktibismo sa loob ng Unibersidad noong panahon ng First Quarter Storm at Diliman Commune.

1. Vinzons Hall

Vinzons Hall, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Vinzons Hall, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Nakapaloob sa Vinzons Hall ang opisina ng University Student Council at Philippine Collegian, isang pahayagang pangmag-aaral. Sa lugar na ito karaniwang isinagawa noon ang mga pagpupulong at pagpaplano ng mga mobilisasyon.

 

2. Kamia at Sampaguita Residence Halls

Kamia Residence Hall, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Kamia Residence Hall, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Sampaguita Residence Hall, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Sampaguita Residence Hall, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Nagsilbing kanlungan ng mga komyunard ang mga dormitoryong Kamia at Sampaguita. Naging taguan ang Kamia mula sa mga tropa ng Philippine Constabulary (pinagmulan ng kasalukuyang Philippine National Police) at Metrocom. Dito rin pinagsilbihan ng makakain ang mga nagbabantay sa mga barikada noong panahon ng Commune.

Pinaputukan ng bala at binatuhan ng tear gas ng mga unipormadong tauhan ang dalawang dormitoryo. Gumawa rin ng mga Molotov cocktail bomb at pillbox ang mga aktibista sa mga pasilyo ng Kamia at Sampaguita. Dahil dito, marami sa mga residente ng parehong mga dormitoryo ang piniling lumikas.

 

3. Palma Hall

Palma Hall, 2019. (Kuha ni Gian Carlo Librojo)

Palma Hall, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Naging sentro ng aktibismo sa Unibersidad ang Palma Hall noong First Quarter Storm at Diliman Commune. Tinatawag noong AS o Arts and Sciences Building, naging saksi ang Palma Hall sa mga class boycott at nagsilbing meeting place ng mga estudyante bago tumungo sa mobilisasyon.

Sa lobby nito naganap ang mga educational discussion at sa steps naman nagsama-sama ang mga nagprotesta.

Leticia H. Tison Audio-Visual Room, Palma Hall, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Leticia H. Tison Audio-Visual Room, Palma Hall, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Dati, nasa loob ng Palma Hall ang DZUP. Ginamit ng mga aktibista ang istasyon upang magbrodkas at madinig ng mas maraming tao. Pinangalanan ang istasyon na “Malayang Tinig ng Demokratikong Komunidad ng Diliman.”

 

4. Faculty Center

Faculty Center, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Faculty Center, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Kabilang ang Faculty Center sa mga naging lugar ng protesta. Mula sa University Avenue, napilitang umurong ang mga aktibista rito. Hindi lamang mga estudyante kundi maging faculty members ang tumulong na itayo rito ang mga barikada ng Commune.

Inarmasan nila ang mga sarili ng mga flame thrower na gawa sa mga tangke ng LPG at mga Molotov cocktail bomb habang binabantayan ang barikada roon.

Pinangalanan pa ng mga komyunard ang Faculty Center na “Joma Sison Center” upang kilalanin ang nagtatag ng Communist Party of the Philippines.

 

5. Melchor Hall

Melchor Hall, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Melchor Hall, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Bilang isa sa mga pinakamataas na gusali sa UP Diliman, nagsilbing observation post ang Melchor Hall upang mabantayan ang mga paparating na militar.

Dito rin nakapuwesto noon ang transmission tower ng DZUP na binantayan ng mga engineering student, ilang miyembro ng faculty ng kolehiyo, at ilang physics students.

Ginamit din ang sundial na malapit sa Melchor Hall bilang bahagi ng barikada.

 

6. Plaridel Hall

Plaridel Hall, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Plaridel Hall, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Nasaksihan din ng Plaridel Hall ang ilang mga kaguluhan sa pagitan ng mga komyunard at puwersa ng militar.

Pinangalanan ang gusali na “Amado Hernandez Hall” bilang pagkilala kay Amado Hernandez na tanyag sa kaniyang mga makabayang tula, dula, at mga kuwentong lumalaban sa imperyalista.

 

7. Quezon Hall

Quezon Hall, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Quezon Hall, 2019. (Kuhang larawan ni Joanna Ellina Reyes)

Naging saksi ang Quezon Hall at ang University Avenue sa pagsama-sama ng mga taga-UP sa pagbuo ng human barricade para hindi makapasok sa loob ng kampus ang pinagsamang puwersa ng pulis at militar.

Sa unang araw ng Commune, naganap ang isang trahediya nang magpaputok ng baril ang isang propesor at tamaan ang isang mag-aaral. Sa galit ng mga komyunard, tumungo sila sa Quezon Hall at nagprotesta sa opisina ni dating UP President Salvador P. Lopez.

Diliman Commune Marker, University Avenue, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Diliman Commune Marker, University Avenue, 2019. (Kuha ni Joanna Ellina Reyes)

Hinarangan ng mga nagpoprotesta ang pasukan ng University Avenue at ilang bahagi ng Katipunan. Kinalaunan, nakipagkasundo si Lopez sa Quezon City Police upang lisanin ng mga tropa ng pulis ang University Avenue.

Nakita sa panahon ng First Quarter Storm ang pag-usbong ng aktibismo sa Unibersidad. Naging lunsaran ang mga lugar na nabanggit upang ipanawagan ang mga isyung katulad ng pagpapababa sa tuition fee, pagsusulong ng kalayaan sa pamamahayag, at paglaban para sa mga karapatan ng mga mag-aaral.

Dahil na rin sa partisipasyon ng mas marami pang mag-aaral, faculty, at manggagawa sa mga pagkilos at protesta, naganap ang Diliman Commune at nagsilbing simbolo ng pagtutol sa rehimen ni dating Pangulong Ferdinand Marcos.

Nauna nang itinala ang mga lugar at impormasyong idinetalye sa artikulong ito sa “SIGWA: Isang Lakad Gunita” na isang proyektong pinasinayaan ng UP Departmento ng Kasaysayan upang sariwain ang mga naganap sa Unibersidad noong panahon ng First Quarter Storm at Diliman Commune.

 

Tala ng patnugot:

Nagpapasalamat ang DZUP at ang DZUP News sa pagtugon ng UP Departamento ng Kasaysayan sa hiling naming makakuha ng listahan ng mga pook sa loob ng kampus na may kinalaman sa First Quarter Storm (1970) at Diliman Commune (1971). Pasasalamat sa Tagapangulo ng Departamento ng Kasaysayan na si Dr. Neil Martial Santillan at sa mga guro at kawani ng kaniyang Departamento.